praag.co.za

Om hierdie rede is 'n mens geneig om te dink dat die myne begeerlike eiendom is. Natuurlik is dit ook so, maar die oplettendes onder ons sou ingesien het dat die myne se produksie die laaste paar jaar behoorlik agteruitgegaan het. In hierdie artikel word 'n aantal redes vermeld oor die agteruitgang, maar hierdie probleme is streng gesproke nie onoplosbaar nie en kan met regeringsbeleid verhelp word.

Hiermee gepaardgaande het die goudprys in min of meer dieselfde periode 'n rekordhoogte behaal. 'n Mens sou dink dat met die hoë goudprys die myne genoeg kapitaal kan genereer om hul skagte te vernuwe en die hoë elektrisiteitsrekenings betaal, maar dit is natuurlik te eenvoudig. As hierdie myne disfunksioneel is en minder goud oplewer is dit vanselfsprekend dat die goudprys die hoogte in skiet.

Vanuit hierdie gegewens wil dit voorkom asof die goudprys kunsmatig hoog gehou word deur die myne in gebreke te hou. Vanwee die wêreldwye resessie word goud 'n begeerde kommoditeit om te koop wat ook help om die pryse op te jaag, maar deur die mynproduksie te belemmer help om die goudprys se waarde verder te beïnvloed. As die myne opeens besluit om volstoom te produseer en die markte met goud te oorspoel sal die pryse val en die soveelste seepbel wees wat sedert 2008 gebars het.

Ons het min of meer dieselfde tendens gesien in Azerbaidzjan met hul olie in 1920. Die hoofstad van hierdie Kaukasiese land, Bakoe was destyds 'n speelveld van ryk oliebaronne gewees, en die stadsgebied was besaai met luukse landhuise en woonstelblokke. Dit was origens die rykste olievelde op aarde gewees indertyd. Die belangrikste uitbuiters van die olievelde was die Sweedse Nobel-broers gewees, en die Nobelkommitee en prys was juis opgerig deur die winste wat uit hierdie olie-eksploitasie gegenereer is.

In 1920 egter het Lenin 'n einde gemaak hieraan. Met sy tipiese kommunistiese retoriek het hy mense aangehits om Bakoe binne te val en "gelyke behandeling vir die arme, uitgebuite werkers" opgeëis. Suid-Afrikaanse toestande het geheers met barbaarse moord, roof en verkragtings op "volksvyandige kapitaliste", en die olievelde was aan die brand gesteek. Die Nobelbroers het halsoorlop teruggevlug Swede toe en 'n groot verlies gely, en sedertien het die olieproduksie agterweë gebly onder die Bolsjewistiese bewind. Hierdie aksie het gesorg dat die olieprys die hoogte in geskiet het, en dit was eers tydens die Tweede Wêreldoorlog toe die olieproduksie in Bakoe ietwat herstel was.

Dit was nie spontaan nie. As ons Oswald Spengler se stelling onthou, is daar geen enkele proletariese of kommunistiese beweging wat nie deur die grootmagte gemanipuleer is nie. Die Standard Oil Company het 'n belangrike rol gespeel hierin. Hulle het self 'n aandeel in die ontginning van olie in Bakoe gehad en het geweet hulle sou 'n tydelike verlies te verdure kry met hierdie aksie, maar die stygende olieprys het meer as voldoende hul verlies aangevul. Dit was die bedoeling om kompetisie te elimineer en om te sorg dat Sowjet Rusland geen bedreiging vir die westerse oliebaronne sou wees nie.

Dit bring ons terug na Suid-Afrika met sy tanende goudproduksie.

Deur nou te praat van hoër belastingtariewe op die myne is pogings om die winste nog verder onder druk te sit om hierdie myne buite spel te hou. Op 'n later stadium sal die grootmagte weer besluit om in Suid-Afrika te ontgin, maar voorlopig wil hulle aandeelhouers in goud gysel met 'n goudprys wat kunsmatig hoog is, en ander goudryke lande die kans gun om hul eie goudproduksie te stimuleer.